Zgryz głęboki – leczenie uzależniamy przede wszystkim od wieku Pacjenta oraz analizy jego uśmiechu. Jest to wada, która bardzo często współistnieje z innymi wadami, najczęściej z tyłozgryzem. Leczenie zgryzu głębokiego wygląda inaczej u dzieci i inaczej u dorosłych, a największą skuteczność uzyskujemy oczywiście u pacjentów rosnących.
Dzisiaj skupię się na tym, jak wygląda leczenie zgryzu głębokiego u dorosłych, jakie możliwości daje ortodoncja i czego można się spodziewać w praktyce.
Czym charakteryzuje się zgryz głęboki?
Zgryz głęboki to nadmierne zachodzenie zębów górnych na dolne. Wyróżniamy:
1. Zgryz głęboki częściowy (przedni)
Dotyczy tylko siekaczy.
Prawidłowe zachodzenie siekaczy górnych na dolne wynosi 2–3 mm. Jeśli górne zęby mocniej przykrywają dolne – mamy zgryz głęboki.
Objawem zwykle jest:
- ekstruzja (wysunięcie do góry) zębów dolnych – najczęściej;
- ekstruzja zębów górnych (wysunięcie ku dołowi)
- lub kombinacja obu.
W tego typu zgryzie często dochodzi do urażania dziąsła przez siekacze górne oraz uszkodzeń brzegów siecznych – głównie w zębach dolnych i na powierzchniach podniebiennych siekaczy górnych.
2. Zgryz głęboki całkowity
Dotyczy całej budowy żuchwy.
Występują wtedy:
- słabszy rozwój wyrostków zębodołowych w odcinkach bocznych,
- obniżenie wysokości zgryzu,
- charakterystyczna „podwójna płaszczyzna zgryzu” – niżej położone zęby boczne i wyżej położone zęby przednie
Zewnętrznie widzimy skrócenie dolnego odcinka twarzy, lekkie „zapadnięcie” profilu i często układ warg, gdzie warga dolna chowa się pod górną oraz pogłębione bruzdy nosowo-wargowe.
3. Zgryz głęboki rzekomy
To zgryz głęboki wynikający głównie ze starcia zębów trzonowych i przedtrzonowych. W zaawansowanych przypadkach, przy często nasilonym bruksizmie, obserwujemy starcie wszystkich zębów. Zęwnętrznie obserwujemy cechy podobne do zgryzu całkowitego (przy znacznym nasileniu).
Zgryz głęboki – leczenie u dzieci a u dorosłych
U dzieci możemy jeszcze wpływać na wzrost żuchwy – stymulować ją, kierować i kompensować wadę.
U dorosłych nie ma już takiej możliwości.
Dlatego leczenie zgryzu głębokiego u dorosłych opiera się głównie na zmianie ustawienia siekaczy – górnych i dolnych.
Leczenie przeprowadzane jest zawsze dwoma aparatami stałymi na łuk górny i dolny. Jeśli zastanawiasz się nad rodzajem aparatu dla siebie, zapraszam Cie do mojego innego wpisu na ten temat https://zebyjakdiamenty.com/2025/07/28/jaki-aparat-ortodontyczny-wybrac-ligaturowy-czy-samoligaturujacy-porownanie/
Zawsze uwzględniamy estetykę uśmiechu przy wyborze metody leczenia.
Z wiekiem dolny odcinek twarzy naturalnie się obniża, grawitacja działa niestety tylko w jedną stronę, a co za tym idzie obserwujemy m.in. słabsze podparcie warg. Jeśli dochodzi starcie zębów bocznych – efekt się pogłębia.
Jeśli podczas uśmiechu Pacjenta, a także podczas swobodnej rozmowy obserwujemy słabą ekspozycję zębów, czyli po prostu nie widać za dużo zębów górnych, to leczenie opieramy na intruzji (wtłaczaniu) zębów dolnych. Intruzja zębów górnych spowodowałaby jeszcze mniejsze odsłanianie zębów, przez co uśmiech jest odbierany za „starszy”
Leczenie zgryzu głębokiego u dorosłych – mechanizm intruzji
Podstawową metodą jest intruzja, czyli wtłaczanie zębów w głąb kości.
Dotyczy to głównie zębów przednich, bo na zęby boczne i wzrost żuchwy nie mamy już wpływu u Pacjentów nierosnących.
To, czy wtłaczane będą zęby górne, dolne, czy oba łuki – zależy od estetyki uśmiechu pacjenta tak, jak pisałam w poprzednim paragrafie. Zawsze dążymy do tego, by w uśmiechu widoczne były zęby górne, więc intruzja górnych siekaczy jest zwykle ograniczona. Nie dotyczy to przypadków uśmiechu dziąsłowego.
Aparaty stosowane w leczeniu zgryzu głębokiego u dorosłych
1. Płytka podniebienna
Dodatkowy akrylowy element umieszczony za zębami górnymi. Może być mocowany na stałe na pierścieniach na górne szóstki lub wyjmowany.
Przy zagryzaniu płaskiej płaszczyzny górnej dochodzi do obniżania zębów dolnych.
2. Płaszczyzny nagryzowe – Turbo Bites
Kompozytowe „półeczki” na górnych jedynkach i dwójkach od strony podniebienia.
Pacjent zagryza na nie, co powoduje wtłaczanie siekaczy dolnych.
Nie stosuje się ich, jeśli zęby są zbyt odsunięte w płaszczyźnie przód–tył, bo wypustki musiałyby być zbyt długie i wiązałoby się to z ich dużą awaryjnością.
3. Łuki intruzyjne (technika segmentowa)
System dwóch łuków, gdzie na zęby boczne (zwykle do 3 do 7) zakładane są łuki podstawowe , a intruzyjny łuk na odcinku przednim od 2 do 2 mocowany jest do pierścieni na 6. Nie wymaga to od Pacjenta żadnej dodatkowej aktywacji, jedynie należy zwrócić większą uwagę na doczyszczanie w okolicy gdzie łuki na siebie nachodza.
Jest to wygodne rozwiązanie, bo nie ma elementów na podniebieniu i mniej przeszkadza w jedzeniu.
4. Miniimplanty ortodontyczne
Umieszczane w okolicy odcinka przedniego, wykorzystywane jako stabilne zakotwienie dla sił intruzyjnych. Stosowane głównie w łuku górnym do korekty górnych siekaczy.
Szczególnie przydatne w korekcie uśmiechu dziąsłowego.
Zgryz głęboki a inne wady
Zgryz głęboki bardzo często współistnieje z:
- tyłozgryzem,
- przodozgryzem,
- ale również prawidłową relacją boczną, czyli I klasą szkieletową.
Dlatego korekta zgryzu głębokiego często automatycznie wpływa na poprawę pozostałych problemów zgryzowych, a w wielu przypadkach dopiero otwiera drogę do leczenia współistniejącej wady.
Na co zwracam uwagę przy intruzji u dorosłych?
Przede wszystkim:
- zęby górne mają być nadal widoczne podczas rozmowy,
- zakres wtłaczania musi być kontrolowany,
- intruzja dolnych siekaczy musi być bezpieczna dla przyzębia – wymaga to często zabiegów przygotowawczych jak przeszczep dziąsła.
- leczenie ma poprawić estetykę i równowagę profilu.
Podsumowanie – zgryz głęboki leczenie
- Zgryz głęboki to jedna z najczęstszych wad zgryzu.
- Leczenie u dorosłych różni się od leczenia dzieci – nie możemy już wpływać na wzrost żuchwy.
- Podstawą terapii jest intruzja zębów przednich: płytki podniebienne, turbobites, łuki intruzyjne, miniimplanty.
- Zgryz głęboki często współistnieje z innymi wadami – korekta jednego elementu poprawia cały układ zgryzowy.
- Leczenie bywa również elementem odmłodzenia dolnego piętra twarzy i poprawy estetyki uśmiechu.
Jeśli widzisz u siebie nadmierne zachodzenie zębów przednich, obserwujesz wycieranie się brzegów zębów dolnych, a nawet ich pękanie, zapraszam na konsultację do mojego gabinetu Stomatologia Diament w Mikołowie. Więcej szczegółów znajdziesz też na stronie https://stomatologiadiament.pl/
ortodonta Mikołów
Stomatologia Diament w Mikołowie
lekarz dentysta Katarzyna Obara
